کارکرد وحی در دو بخش تاثیرات بیرونی و کارکرد اجتماعی و بخش درونی و تاثیرات معنوی بر انسان قابل بررسی
کارکرد اصلی وحی چه بود که هنوز پای برجاست ؟
کارکرد وحی در دو بخش تاثیرات بیرونی و کارکرد اجتماعی و بخش درونی و تاثیرات معنوی بر انسان قابل بررسی است .
این مقال بدنبال توضیح مختصر کارکرد بیرونی آنست و الا در بخش کارکرد درونی آن ، مهمترین تاثیرش ، معنا بخشی به زندگی بشر و پاسخ به سوالهای هستی شناسی اوست بگونه ایکه از اضطراب حضور در این دنیای پر از تحیر و سرگردانی و آینده ای نه چندان دیر بعد از مرگ برهاند و به آرامشی از جنس جاودانگی خدای هستی رساند .
و اما کارکرد بیرونی آن :
۱- کمک به شکوفایی عقل مدفون شده بشری
۲- در راستای تحقق یک جامعه اخلاق مدار
۳- با رعایت زیرساختهای عدالت محور
و اما اشاره ای مختصر به مستندات فوق :
۱- شکوفایی عقل
? امام علی(ع) در خطبه اول نهج البلاغه ، هدف از ارسال پی در پی پیامبران را کشف و شکوفایی گنجیته های مدفون شده و مغفول مانده عقول بشری می داند :
واتر الیهم انبیاءه..... یثیروا لهم دفائن العقول ۱
? و این شکوفایی را مرهون مشاوره جمعی میداند :
من شاور الرجال شارکها فی عقولها ۲
? و برای تحقق این امرست که خداوند ، مهمترین ویژگی مومنان را مشاوره جمعی میداند :
و امرهم شوری بینهم ۳
? و از آنجا که پیامبر(ص) در مصدر امور جامعه مدینه قرار گرفته بودند ، علیرغم آنکه او را مومن ترین فرد جامعه و عاملترین شخص به آیات قرآن می داند ، لیکن ، جهت تاکید ، دستور صریح به مشاوره با مردم در امور اجتماعی و اداره حکومت تحت امر خود می فرماید :
و شاورهم فی الامر ۴
? و تحقق این امر ، یعنی مشارکت در عقول جامعه و تثبیت محوریت عقل عرفی در حوزه مسایل اجتماعی .
۲- جامعه اخلاق مدار
? پیامبر اکرم(ص) در بیان هدف از بعثت خود ، اتمام و اکمال اخلاق فردی و تبعا جامعه می داند :
انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق ۵
? و خداوند نیز ، از مهمترین ویژگیهای رستگاری انسانها را در ده ها آیه از قرآن ، رعایت اخلاق و عمل صالح می داند :
من یؤمن بالله و یعمل صالحا یکفر عنه سیئاته و یدخله جنات تجری من تحتها الانهار خالدین فیها ابدا ذلک الفوز العظیم ۶
۳- عدالت محوری
? از مهمترین فرامین خداوند به یک حاکم جامعه ( از جمله پیامبر(ص) ) ، تهیه مقدمات و زیرساختهای عدالت محوری ، جهت قانون گذاری و اداره جامعه است :
اذا حکمتم بین الناس ان تحکموا بالعدل ۷
? و رعایت عدالت را ، مهمترین راه رسیدن به تقوای الهی می داند :
اعدلوا هو اقرب للتقوی ۸
و در یک کلام :
آنچه که از محتوای کتاب وحی و سیره پیامبر(ص) بدست می آید ، وحی نه تنها نیامده است که جای عقل را تنگ کرده و یا آن را تعطیل کند ، که جهت شکوفا کردن و دعوت به برخورداری کارکردی از عقول مدفون شده در لابلای القایات و خرافات و پیروی کورکورانه از گذشتگان سنتی و یا بزرگان مدعی فهم متعالی از هستی ، کرده تا ضمن ایجاد ساختارهای عدالت محوری ، به یک جامعه اخلاق مدار و عاری از خشونت و ظلم منجر گردد .
زیرنویسها :
۱- خطبه اول نهج البلاغه ( خداوند سبحان از میان فرزندان آدم ، پیامبرانی برگزید ....تا خردهاشان را که در پرده غفلت ، مستور گشته برانگیزاند . )
۲- حکمت ۱۶۱ نهج البلاغه ( کسی که با مردم مشورت کند ، گویی که عقول آنها را به مشارکت گرفته است . )
۳- شوری آسه ۳۸ ( و از مختصات مومنان آنست که از روش شورایی برای مدیریت امور اجتماعی خود ، استفاده میکنند . )
۴- آل عمران آیه ۱۵۹ (و ( ای پیامبر ) در امور مربوط به مردم و حکومت ، دستور داری که با آنها مشورت کنی )
۵- مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص ۱۸۷، باب۶، ح۱
۶- تغابن آیه ۹ (هر کس به خدا ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد، گناهان او را می بخشد و او را در باغهایی از بهشت که نهرها از زیر درختانش جاری است وارد می کند، جاودانه در آن می مانند؛ و این فوز عظیم است! )
۷- نسا آیه ۱۳۵ (هنگامی که بین مردم به قضاوت که از شیون اداره جامعه است ، می نشینید ، عدالت را رعایت کنید )
۸- مائده ، آیه38
منبع:آفتاب
برچسب:
نویسنده: علی موسویپور